Józef Wrzesień

dokumentacja foto i video, wspomnienie Andrzej Bieńkowski

Wspominam go z wielką sympatią: wysoki, chudy, spokojny i kulturalny. Zawsze gotów do gry. W latach 1980-1987 często go odwiedzałem i nagrywałem, samego i z kapelą. Wrzesień urodził się koło Ruskiego Brodu czyli był „Lesiakiem”. Przed II wojną przeprowadził się do Warszawy i pracował tam jako kelner. Zrobił karierę, wojna zastała go jako kelnera w prestiżowej Adrii. I wszystko się zawaliło. Stracił pracę, pozbawiony środków do życia, wrócił do rodziny na wieś, właśnie do Wistki. Dorabiał grając czasem na weselach, ale jego starodawny sposób grania niezbyt się ludziom podobał. Wolny i dostojny, i do tego z innego, niż mieszkał i uczył się grać, mikroregionu (Wistka to rejon Kajoków). Jego brat Antoni , też  świetny skrzypek, mieszkał w niedalekim Glińcu i grał po kajocku. Józef Wrzesień mówił mi, że w Glińcu przebiegała granica muzycznych wpływów, zachodnia część grała po kajocku wschodnia po lesiacku. Ciekawe jest to, że Gliniec leży na płaskim terenie pozbawionym naturalnych przeszkód. Ten odmienny styl gry Antoniego nie przeszkadzał braciom Wrześniom we wspólnym graniu na weselach, w składzie dwoje skrzypiec i bębenek…  Na folklorach Józef Wrzesień występował z harmonistą.

Po raz ostatni pojechaliśmy do Wistki kilka lat temu, żeby dać rodzinie książkę Ostatni Wiejscy Muzykanci. Po domu nie było śladu, drzewa wycięto a rodzina rozproszyła się. Nie było jej komu dać…

 

Fotografie archiwalne i z badań terenowych: Archiwum Muzyki Wiejskiej

Biogram

Józef Wrzesień 1911-1995 / Radomskie

Józef Wrzesień to lesiacki skrzypek z Wistki w Radomskim. Kapele lesiackie szybko zastąpiły basy drugimi skrzypcami. Józef grał z bratem Antonim, też skrzypkiem (1914-2003), mieszkającym w Glińcu. Antoni grał po kajocku, ale potrafili się zgrać, towarzyszył Józefowi sekundując albo grając unisono. 

Publikacje:
2001 – Ostatni wiejscy muzykanci Andrzeja Bieńkowskiego, wyd. Prószyński i S-ka (2012 – drugie wydanie, Wydawnictwo Muzyka Odnaleziona)

Artykuły powiązane:

napisz do nas

Not readable? Change text. captcha txt
Share This