Śpiewaczki z Bandyś

dokumentacja video Andrzej Bieńkowski, wspomnienie Maria Baliszewska

Pieśni kurpiowskie są ewenementem wśród polskich pieśni ludowych, podobnie jak cała historia regionu Kurpiów związane są z leśnym położeniem geograficznym. Fascynowały badaczy (m.in. ks. Skierkowski, Jan Stęszewski), kompozytorów (m.in. Karol Szymanowski, Henryk Mikołaj Górecki) z powodu oryginalności, archaiczności (skale, metrorytmika, melizmatyczny śpiew). Pamiętam, z jaką uwagą  jurorzy festiwalu w Kazimierzu wsłuchiwali się w  śpiew zespołu „Bandysie”, kiedy cztery kobiety ubrane w tradycyjne stroje kurpiowskie wkraczały na estradę. Przenosiły w inny czas, wymiar, miejsce , zwłaszcza tekstami i melodyką pieśni leśnych mocno i swobodnie ozdabianą. Dlatego „Bandysie” to wielokrotne laureatki kazimierskich festiwali. Ciekawe były też  pieśni taneczne z „przytrampywaniem” (wytupywanie rytmu przez śpiewaczki), wnoszące ruch, życie. To relikt, pozostałość po dawnych tańcach korowodowych, które można spotkać tylko na Kurpiach Zielonych. Pieśni w wykonaniu kobiet z Bandyś brzmiały archaicznie, ale i świeżo, zawsze wykonywane w kurpiowskiej gwarze. Bo tak rozmawiają na co dzień. I czuło się, że śpiewają razem nie tylko na festiwalach czy od święta, ale i na co dzień, przy narodzinach, weselu czy przy zmarłym. Że te pieśni są częścią ich życia tak,  jak oddychanie. Mówi Marianna Bączek: „Nawet jesce teraz jak te starsze my się zbierzem, to jesce prosą nas zeby zaspsiewać” (Polskie Radio, festiwal „Nowa Tradycja” 2011).

Śpiewaczkami weselnymi były od czasów młodości, w ten sposób najłatwiej nauczyć się pieśni. I były „czepsiarkami” czyli prowadziły oczepiny panny młodej. W ostatnich latach Bandysianki prowadziły warsztaty śpiewu, wprowadzając młode mieszkanki wsi w świat kurpiowskiej tradycyjnej pieśni.

Biogram

Śpiewaczki z Bandyś
Zespół śpiewaczy z Kurpiów (czteroosobowa grupa starsza) istnieje od 1948 roku, wszedł wtedy w skład zespołu „Czarniacy” z Czarni.
Członkinie zespołu:
Marianna Bączek ur. 1931
Aleksandra Deptuła ur. 1944
Władysława Dąbrowska ur. 1925
Bronisława Świder ur. 1933
Zespół śpiewa przede wszystkim pieśni leśne, weselne i taneczne z „przytrampywaniem”. Skład zespołu zmieniał się kilkukrotnie.

Nagrody:
2000 – Nagroda im. Oskara Kolberga wraz z zespołem „Dłudzonki”
Nagrody na Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu: I nagroda 1994, II nagroda 2007 i 2011.

Nagrody indywidualne dla śpiewaczek:
Marianna Bączek – Baszta w kategorii solistów na Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu 2010, nagroda im. Oskara Kolberga 2015
Antonina Deptuła – I nagroda w kategorii solistów na Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu 2016

Artykuły powiązane:

napisz do nas

Not readable? Change text. captcha txt
Share This